Eskalacija sukoba na Bliskom istoku već pokazuje značajan uticaj na turističku industriju u Bosni i Hercegovini, pri čemu turoperatori bilježe povećan broj otkazanih rezervacija i odgođenih putovanja. Situacija se posebno odražava na segmente turizma koji privlače posjetioce iz regiona Bliskog istoka i Sjeverne Afrike.
Bosna i Hercegovina je u proteklim godinama postala popularna destinacija za turiste iz arapskih zemalja, posebno tokom ljetnih mjeseci kada veliki broj porodica iz Zaliva, Turske i drugih muslimanskih zemalja posjećuje zemlje regiona. Ova klijentela predstavlja značajan dio prihoda za hotele, restorane i turističke agencije, posebno u Sarajevu, Mostaru i drugim historijskim centrima.
Turoperatori iz Sarajeva izvještavaju o otkazivanju rezervacija koje su bile planirane za period od oktobra do decembra ove godine. Mnoge porodice iz regiona Bliskog istoka koje su tradicionalno provodile zimske praznike u BiH sada odgađaju svoja putovanja zbog nesigurnosti u vezi sa razvojem situacije u njihovim matičnim zemljama.
Posebno su pogođeni objekti koji su se specijalizovali za arapsku klijentelu, uključujući hotele koji nude halal hranu i usluge prilagođene muslimanskim gostima. Ovi objekti su u proteklim godinama investirali značajna sredstva u prilagođavanje svojih usluga potrebama gostiju iz arapskog svijeta.
Uticaj krize se osjeća i u segmentu poslovnog turizma, gdje su otkazane ili odgođene brojne konferencije i poslovni skupovi koji su uključivali učesnike iz zemalja zahvaćenih sukobom. Organizatori događaja izvještavaju o problemima sa potvrđivanjem učešća delegata iz regiona.
Historijski gledano, Bosna i Hercegovina je već iskusila slične situacije tokom prethodnih regionalnih kriza. Tokom arapskog proljeća 2011. godine, zemlja je zabilježila pad broja turista iz MENA regiona za približno 30 posto u odnosu na prethodnu godinu. Slična situacija se desila i tokom krize u Siriji 2012-2013. godine.
Turizam iz arapskih zemalja predstavlja važan segment za BiH ekonomiju, s obzirom da ovi gosti obično troše više od prosječnog evropskog turiste i ostaju duže u zemlji. Prema podacima iz 2022. godine, turisti iz Turske, Saudijske Arabije, Kuvajta i UAE činili su oko 15 posto ukupnih noćenja u hotelskim objektima u BiH.
Agencije za putovanja u Sarajevu i Mostaru pokušavaju da kompenziraju gubitke fokusiranjem na druge tržišta, posebno na turiste iz Evrope i regiona Balkana. Međutim, ovaj proces zahtijeva vrijeme i dodatne investicije u marketing i prilagođavanje usluga.
Situacija je dodatno komplikovana činjenicom da se kriza dešava u periodu kada se turistička industrija u BiH još uvijek oporavlja od posledica pandemije COVID-19. Mnogi objekti su tek počeli da dostižu pre-pandemijske nivoe popunjenosti, a nova kriza predstavlja dodatni izazov.
Ministarstvo spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH prati situaciju i razmatra mogućnosti za ublažavanje negativnih efekata na turističku industriju. Razmatraju se opcije za promociju zemlje na alternativnim tržištima i pružanje podrške pogođenim turoperatorima.
Eksperti za turizam upozoravaju da će dugoročni uticaj krize na turizam u BiH zavisiti od trajanja sukoba i njegove geografske ekspanzije. Ukoliko se situacija stabilizuje u narednim mjesecima, očekuje se postupan povratak arapskih turista, posebno tokom proljetne i ljetne sezone 2024. godine.
